Stichting Lekdijk

Bekijk de diavoorstelling

• Sectie V
  · Spelen op de zomerdijk zolang het kan · Bomen blijven staan · Overzicht Sluis · Betonnen keermuur · Gestorte betonnen vloer · Schroefpalen · Groutankers · Worstelen met water · Monument · Sluis buitendijks · Binnendijks boerderijtje · Bouwput achter de damwand · Plaatsen van een damwand · Kaart sectie V

Spelen op de zomerdijk zolang het kan

Het wordt hoog water, maar het kind op de zomerdijk wil spelen met het water zolang het kan.

Bomen blijven staan

De bomen in de kom van het Sluise Gat ook wel door bewoners Den Dakel genoemd, blijven staan. Deze week kwam het bericht naar de bewoner van Sluis 16 dat deze bomen mogen blijven staan. Het is een succes als je ziet dat over het gehele traject talloze bomen zijn neergehaald.

Overzicht Sluis

Gedurende september 2002 tot juli 2003 was dit te zien in de scherpe bocht van Sluis op de Lekdijk in de Alblasserwaard. Voor bewoners en anderen een indrukwekkende periode, die nu een jaar later nog eens boven komt drijven. Goed te zien is hoe de witte betonnen keermuur achter de damwand zijn vorm gaat aannemen.

Betonnen keermuur

De wandbekisting van de eerste delen van de keermuur. Door middel van centerpennen worden de wandkisten met elkaar verbonden. Om scheef zakken tegen te gaan zijn schroefstempels aan weerszijden gebruikt. De hoogte van de keermuur is indrukwekkend, vooral wanneer men weet dat wat er ondergronds gevonden was voorgoed is verdwenen. De prognose is dat de keermuur tussen de 50 en 100 jaar dienst kan doen.

Gestorte betonnen vloer

De vloer is de vorige dag gestort, na het storten wordt het beton 8 dagen nat gehouden om scheurvorming tegen te gaan. De tuinen en huizen grenzen pal aan de bouwkuip.

Schroefpalen

Een grote hoeveelheid van deze buisschroefpalen, namelijk 106 stuks werden op het kleine stukje Sluis ingeboord. Op een lengte van ongeveer 24 meter, gelijktijdig met het boren is er grout door de boorkop geperst. Het grout mengt zich met zand in de ondergrond. Zo ontstaat er een wand van beton om de buisschroefpaal heen.

Groutankers

Met deze machines uit het buitenland is het werk op Sluis 2003 in de tweede fase gekomen. De groutankers worden met deze machine geboord. Het werk verliep niet eenvoudig omdat men toen ook ondergronds op gewelven, muren en sluisrestanten kwam. Hierdoor werd er enkele keren ‘s-avonds laat doorgewerkt.

Worstelen met water

De mooie rivierkaart van de Lek van Melchior Bolstra komt uit de collectie van Gert Groenendijk die deze welwillend ter beschikking stelde. Deze kaart is een welkome aanvulling op het artikel ‘In en rond Sluis’ van Maarten Krever en het artikel ‘Gewelven onder Sluis’ van Ina Renes.

Op de uitsnede is goed te zien hoe men op Sluis worstelde met de uitwatering van de Vijfheerenlanden. Ten noorden van de Korenmolen op de kruising van de Zouwendijk met de Lekdijk zijn goed twee uitwateringssluizen te zien, die bij gunstige waterstand in de lek het water uitlieten.

Omdat de waterstanden in de Lek door het graven van het Pannerdens kanaal niet beter werden heeft men in 1740 in de boezem weer vijf nieuwe watermolens gebouwd die het water uit de boezem maalden dat via een derde sluis ten noorden van de twee uitwateringssluizen — in de bocht tussen de griendschuur en ‘De Lange Jammer’ — in de boezem gelaten werd.

Deze manier van uitwateren voldeed toch niet want een twintigtal jaar later moest men binnendijks nog een hoge boezem aanleggen die door acht molens bemalen werd en via een nieuwe vierde sluis ten oosten van de derde sluis op de Lek uitwaterde.

Vier sluizen en 13 molens, ze voldeden niet want in 1892 bouwde men op Sluis nog een stoomgemaal, die zijn water loosde via twee metalen buizen die door de dijk voerden. Het stoomgemaal deed dienst tot 1946. Toen werd het overbodig door de ingebruikneming van het nieuwe gemaal in Hardinxveld.

De worsteling is nog steeds actueel. Komende maand september hervat het Hoogheemraadschap de dijkversterking van het traject Zederik…

Monument

Nu de dijkverzwaring op Sluis achter de rug is, staat er in de bocht een monument. Bewoners van Sluis hebben tijdens de werkzaamheden de werkmensen gevraagd om brokken steen niet verder te verpulveren. Hier werd gehoor aan gegeven, lange tijd lagen deze brokken her en der verspreid in de omgeving van Sluis. De bedoeling was om deze stenen te laten onderzoeken door een archeoloog zodat duidelijk zou kunnen worden waar en in welke periode een sluis moest hebben gelegen. Dit is helaas niet gelukt, een goede documentatie zou op zijn plaats geweest zijn, net zoals een gedegen onderzoek naar de stenen die uit de grond zijn gehaald. Het Hoogheemraadschap besloot een kunstwerk te laten maken van de brokken steen ter herinnering aan wat eens op Sluis geweest moet zijn. Het werk staat nu in de bocht.

Sluis buitendijks

Hier staat een kleine installatie opgesteld, het is meetapparatuur van Geo Delft. Op deze plek richting Boezemweg zijn al diverse boringen in de dijk geweest op zoek naar overblijfselen van nog een sluis. Zij hebben tot op heden geen overblijfselen gevonden. Toch weet je maar nooit, ook op Sluis kwam men ten tijde van het werk voor grote verrassingen te staan.

Binnendijks boerderijtje

Het stuk dijk na Sluis, het valt nog onder deelsectie V. Het binnendijkse boerderijtje is schitterend opgeknapt.

Bouwput achter de damwand

Dit is de eerste fase van de bouwput achter de damwand, maanden heeft men hier achter de schermen gewerkt. Daar waar de damwand hoog te zien is, liggen restanten van het waterstelsel van vroeger. In een latere fase van het werk volgen foto’s hoe diep deze bouwput verder afgegraven zal worden.

Plaatsen van een damwand

Het plaatsen van de damwand ging van start op 16 september 2002, direct zijn problemen ontstaan omdat men tijdens het werk stuitte op het waterstelsel van weleer. De bedoeling was dat de damwanden tot 50 cm boven de grond zouden komen te staan, hier is al enigszins te zien dat de damwanden vanuit de verte boven Sluis zouden komen te staan.

Kaart sectie V

Deelsectie V: Kern Sluis

Tussen dijkpalen 297+100 en V001+080, ongeveer 620 m.